فنداسیون سوله دست دوم
فنداسیون سوله دست دوم بخشی از ساختمان است که وظیفهٔ انتقال نیرو از ستونها به زمین و خاک اطرافش را بر عهده دارد.بر اساس نوع ساختمان و میزان نیروهای وارده، بافت لایه هاو نوع خاک زمین و شرایط آب و هوایی منطقه :میتوان تیپ و ابعاد شالوده را انتخاب و مشخص نمود.عمق، طول و عرض پیها به وزن ساختمان، تعداد طبقات و نوع خاک محل بستگی دارد.
فونداسیون سوله دست دوم یکی از مهمترین عواملی است که در خرید و نصب سولههای دست دوم باید به آن توجه شود. فونداسیون (یا پیسازی) به عنوان پایه اصلی هر سازه، برای تأمین استحکام و پایداری آن ضروری است. هنگامی که یک سوله دست دوم خریداری میشود، مسئله فونداسیون از دو جنبه مهم مطرح است: اولین جنبه، فونداسیون قبلی سوله است که ممکن است هنوز قابل استفاده باشد و دومین جنبه، طراحی و نصب فونداسیون جدید متناسب با سوله است.
نکات مهم در مورد فونداسیون سوله دست دوم:
وضعیت فونداسیون قبلی سوله:
اگر سوله دست دوم قبلاً نصب شده باشد، معمولاً یک فونداسیون برای آن ساخته شده است که ممکن است برای استفاده مجدد قابل بهرهبرداری باشد. برای ارزیابی اینکه آیا فونداسیون قبلی سالم و مناسب برای نصب دوباره سوله است، باید نکات زیر را بررسی کنید:
سالم بودن و استحکام فونداسیون: آیا فونداسیون قبلی آسیب دیده یا دچار نشست شده است؟
طراحی فونداسیون: آیا فونداسیون قبلاً برای وزن و ابعاد سوله طراحی شده است؟
تطابق با ابعاد جدید: اگر ابعاد یا نوع سوله تغییر کرده باشد، ممکن است فونداسیون قبلی نیاز به تقویت یا اصلاح داشته باشد.
برای بررسی این موارد بهتر است از مهندس سازه یا متخصص فونداسیون کمک بگیرید.
طراحی فونداسیون جدید برای سوله دست دوم:
اگر فونداسیون قبلی قابل استفاده نباشد یا نیاز به اصلاح داشته باشد، باید فونداسیون جدید برای سوله طراحی و اجرا شود. طراحی فونداسیون جدید بستگی به چند عامل مهم دارد:
نوع زمین: نوع خاک و ویژگیهای آن (سفتی، رطوبت، نشست و …) نقش زیادی در طراحی فونداسیون دارد. فونداسیون باید به گونهای طراحی شود که بار سوله را بهطور یکنواخت به زمین منتقل کند.
ابعاد و وزن سوله: ابعاد و وزن سولهای که میخواهید نصب کنید، بر نوع و عمق فونداسیون تأثیر میگذارد.
شرایط اقلیمی: در مناطق با شرایط خاص (مثلاً مناطق زلزلهخیز)، ممکن است نیاز به تقویت فونداسیون و استفاده از طراحیهای خاص باشد.
نوع فعالیت در سوله: نوع استفاده از سوله (برای انبار، تولید، صنعتی و …) ممکن است نیاز به فونداسیونهای متفاوتی داشته باشد.
معمولاً فونداسیونهای سوله به دو صورت طراحی میشوند:
فونداسیون شالودهای (سطحی): این نوع فونداسیون برای سولههای سبکتر مناسب است و معمولاً در زمینهای با خاک مقاوم بهکار میرود.
فونداسیون عمقی (چاهکدار یا نواری): برای سولههای سنگینتر یا در زمینهایی با مقاومت پایین، فونداسیونهای عمقی مناسبتر است.
. هزینههای اجرای فونداسیون سوله دست دوم:
هزینههای طراحی و اجرای فونداسیون جدید ممکن است بخش بزرگی از هزینه نصب سوله را تشکیل دهد. هزینهها بستگی به نوع فونداسیون، ابعاد سوله و نوع خاک خواهد داشت.
در صورتی که فونداسیون قبلی قابل استفاده نباشد، هزینههای اضافی برای تخریب و نصب فونداسیون جدید باید در نظر گرفته شود.
ارزیابی هزینه و زمان برای اجرای فونداسیون:
زمانبندی اجرای فونداسیون: برای نصب فونداسیون جدید، باید زمان مناسبی برای اجرای آن در نظر گرفته شود. این زمان میتواند بسته به شرایط زمین و طراحی فونداسیون متفاوت باشد.
هزینههای اجرایی: در هنگام اجرای فونداسیون جدید، هزینههایی مانند اجرای بتن، فولاد و ماشینآلات سنگین باید محاسبه شود.
اهمیت مهندس سازه در طراحی فونداسیون:
طراحی دقیق فونداسیون باید توسط یک مهندس سازه انجام شود. یک مهندس سازه با در نظر گرفتن شرایط زمین، نوع سوله و بارگذاریها میتواند فونداسیون مناسب را طراحی کند.
اگر از فونداسیون قبلی استفاده میشود، مهندس سازه باید وضعیت فونداسیون موجود را بررسی کرده و نظر کارشناسی در مورد امکان استفاده مجدد از آن بدهد.
مراحل اجرای فونداسیون برای سوله دست دوم:
بررسی وضعیت زمین و خاک: قبل از شروع کار، آزمایشهای خاکسازی انجام شود تا نوع خاک و ویژگیهای آن مشخص گردد.
طراحی فونداسیون: طراحی فونداسیون باید بر اساس ابعاد سوله، نوع خاک و بارگذاریهای احتمالی انجام شود.
حفر محل فونداسیون: طبق طرح، محل فونداسیون حفر و آمادهسازی میشود.
آرماتوربندی و بتنریزی: آرماتوربندی (استفاده از میلگرد) و سپس بتنریزی انجام میشود.
نصب سوله بر روی فونداسیون: پس از اتمام مراحل بتنریزی و خشک شدن بتن، سوله بر روی فونداسیون نصب میشود.
انواع فنداسیون در معماری سوله دست دوم
فنداسیون بر اساس عمق و نوع عملکرد طبقهبندی میشوند.
در حالت کلی چنانچه لایه مقاوم در عمق کمی از سطح زمین قرار گرفته باشد، پی در نزدیکی سطح زمین بنا میشود.
در غیر این صورت برای رسیدن به لایه مقاوم، عمق پی افزایش مییابد
بطور کلی فنداسیون را میتوان به چهار دسته تقسیم کرد:
فنداسیون کم عمق معروف به پیهای سطحی(shallow foundation)
فنداسیون هایی که نسبت عمق به عرض آنها مساوی یا کمتر از یک باشد را پی سطحی مینامند دستهبندیهای متفاوتی از پیهای سطحی در مراجع مختلف یافت میگردد.
باولز انواع کلی پیهای سطحی را به صورت زیر تقسیمبندی میکند:
فنداسیون های منفرد: پیهایی که بار یک ستون منفرد یایک دیوار را حمل میکنند.
فنداسیون های مرکب: پیهایی که بار دو یا چهار ستون را حمل میکنند.
فنداسیون گسترده: نوعی شالوده است که بار چندین ستون با فواصل نامنظم یا چندین ردیف ستون موازی را حمل میکند و در زیر بخشی از ساختمان یا کل آن قرار میگیرد.
به صورت جزئی تر نیز تقسیمبندی شدهاند (مبحث ۷ مقررات ملی ساختمان):
شالودههای منفرد
به شالودهای که تنها بار یک ستون را منتقل میکند، شالوده منفرد میگویند.
این پیها معمولاً از یک دال مربعی یا دایرهای تشکیل میشوند.
در بیشتر موارد، پیهای منفرد توسط تیرهایی به نام کلاف به یکدیگر متصل میشوند.
کلافها نقشی در جلوگیری از نشست شالودههای منفرد ندارند.
(قادر به تحمل برش و خمش نمیباشند) و تنها صلبیت جانبی سازه را افزایش میدهند.
شالوده منفرد میتواند شامل انواع بتنی غیر مسلح یابتن مسلح معمولی، با سطوح شیبدار و پلهای باشد.
شالودههای دو ستونی
اگر دو ستون به هم نزدیک باشند (به نحوی که فاصله شالوده منفرد آنها کمتر از نصف فاصله دو ستون میشود)، اقتصادی و مناسب است که از شالوده دو ستونی استفاده شود.
کار برد اصلی این و نوع شالوده در مواردی است که نمیتوانند یک ستون را بهطور مرکزی بر روی شالوده منفرد قرار داد،
مانند شالوده ستون کناری (در نوار مرکزی ساختمان در زمینهای محدود). شالوده دو ستونی میتواند بهطور مستطیلی یا ذوزنقهای طرح شود.
این شالودهها به نحوی طراحی میشوند که مرکز هندسی آنها بر نقطه اثر برآیند بارهای وارد منطبق شود.
راه دیگر مقابله با خروج از مرکزیت ستون کناری اتصال آن توسط یک تیر قوی به شالوده داخلی مجاور است.
چنین شالودهای را شالوده باسکولی یا شالوده تسمهای میگویند.
شالوده باسکولی از نشستهای نامساوی ستونها نیز جلوگیری میکند.
ج) شالوده نواری(strip footing):برای شالوده ستونهای یک ردیف یا دیوار باربر، از شالوده نواری استفاده میشود که نسبت طول به عرض آن بسیار زیاد است.
معمولاً شالودههایی که در آنها نسبت طول به عرض آنها بیتشر از چهار یا پنج باشد به عنوان شالوده نواری در نطر گرفته میشود.
د) شالوده گسترده(raft foundation):
اگر زمین زیر شالوده آنقدر سست باشد یا بار وارد از طرف سازه آنقدر زیاد باشد که سطح پوشیده شده توسط پیهای منفرد بیش از نصف سطح زیر بنا شود، در این صورت اقتصادی است که از پی گسترده استفاده شود.
الوده گسترده شامل یک دال یکپارچه است که کلیه بارهای سازه را از ستونهای و دیوارها به خاک منتقل میکند.
این نوع شالوده موجب توزیع نسبتاً یکنواخت تنش و جلوگیری از تمرکز آن در زیر بارهای سنگین و موضعی میشود.
لذا در کاهش نشست نامساوی بسیار مؤثر است.
ه) شالوده شبکهای(grid foundation):به لحاظ اقتصادی (کاهش هزینه قالب بندی) گاهی مقرون به صرفه است که شالودههای یک ردیف در هم ادغام و شالوده به صورت نواری اجرا شود.
چنانچه این نوارها در هر دو امتداد عمود برهم قرار گیرند، شالوده شبکهای به وجود میآید.
عملکرد این شالودهها مرکب بوده و متفاوت از عملکرد شالوده منفردی است که توسط کلاف به یکدیگر متصل میشوند.
و) پیهای پوستهای(shell foundation):این نوع پیها بار را به واسطه شکل خود به زمین منتقل میکنند و حجم آنها تأثیری در انتقال بار ندارد.
این نوع پیها به عنوان پی برجهای خیلی بلند نظیر برجهای رادیو تلویزیون یا برجهای خنککننده به کار میروند .